Ik ben mijn wachtwoord vergeten

Nieuws

Boer in transitie - Sietse de Jong

Sietse en Hendrika de Jong

Iedere twee weken interviewt Janna van der Meer een boer over zijn veranderende leven als agrarisch ondernemer (m/v).
 
“Deze lente heb ik met een drone naar nesten gezocht.”
 
Sietse (44) en Hendrika (41) de Jong noemen hun kaasboerderij De Deelen een beleefboerderij. ‘Het boerenleven moet je delen’ is hun motto. Kinderen kunnen er spelen en bezoekers mogen vrij rondkijken. Ze houden excursies en er is plek voor bijeenkomsten. In hun boerderijwinkel worden streekproducten en de zelfgemaakte kazen te koop aangeboden. De De Jongs melken 220 koeien op 150 hectare land. Hendrika werkt, samen met 3 medewerksters, vooral in de kaas en het publieksgedeelte. Sietse doet de boerderij, soms met behulp van een stageloper of een losse kracht. Je vindt de kaasboerderij aan de Warrewei tussen Oldeboorn en Tijnje.

Sietse:
“Vijf jaar geleden heeft de grootste verandering plaatsgevonden. Toen hebben we de stal vernieuwd en melkrobots aangeschaft. Ik ben blij met deze keuze, want we hebben nu geen druk meer aan het begin en het einde van de dag en kunnen zonder melkers. We breidden onze veestapel uit van 130 naar 220 melkkoeien en kochten ook nog wat grond. Het bedrijf is nu mooi in balans.

Met de robots hebben we ingezet op efficiëntie en dat combineert niet met het weiden van melkkoeien. Die houden we daarom binnen. De droge koeien* en het jongvee hebben we nog wel zoveel mogelijk buiten lopen. Ik vind dat zelf belangrijk en de groothandel en onze bezoekers ook. Ze vragen vaak of de koeien buiten komen. Als ik dan over onze deelweidegang vertel, is het goed. Weidegang is belangrijk als inkleuring van het landschap. Voor het welzijn van de koe maakt het niet uit.

Bezoekers vragen ook vaak of we biologisch zijn. ‘Weet u wat dat inhoudt?’ is dan mijn wedervraag. ‘Het zal wel beter zijn voor de koe,’ is meestal hun antwoord. Ik leg ze uit dat biologische boeren geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen mogen gebruiken, maar dat er verder nauwelijks verschil is. Mensen begrijpen daar weinig van, merk ik. Wij denken er niet over om biologisch te worden. Het verschil tussen biologisch en gangbaar wordt steeds kleiner. Bovendien heeft deze lichte veengrond een goede bemesting nodig.

In mijn ideale weiland zie ik graag wat vogels en een mooie groene grasmat van Engels raai. Aan de rand van ons gebied zitten petgaten. Dat zorgt voor een welkome afwisseling. Ik heb ook 8 hectare kruidenrijk gras. Daar doe ik aan mozaïek-maaien, om de vogels een kans te geven. Lastig is wel, dat de roofdieren in de wat ruigere stukken gaan zitten en de vogels bedreigen in het open landschap.

Deze lente heb ik met een drone naar nesten gezocht. Er zijn steeds minder nazorgers** en ik was benieuwd naar de mogelijkheden van deze nieuwe techniek. Het werkte! Vooral vroeg in de ochtend, omdat het dan koel is en de drone de warme nestjes beter kan vinden. Op den duur is het de bedoeling dat de drone de gps-coördinaten van de nesten doorgeeft, zodat we ze gemakkelijk kunnen lokaliseren.

De grootste verandering in de samenleving is dat consumenten de herkomst van een product steeds belangrijker gaan vinden. Als ze die herkomst kennen, ervaren ze meer beleving en vertrouwen bij dat product. Het belangrijkste blijft overigens de smaak: het moet lekker zijn. Ons grootste succes is de Riper Krite- kaas. Deze heeft een onderscheidende, milde smaak. Duitsers houden meer van pittig. De komijn- en nagelkaas appelleert weer aan een wat ouderwetse smaakbeleving.

De leverancier beveelt zo nu en dan kruiden aan en dan proberen wij dat uit. Men wil zo nu en dan wat nieuws. Laatst hebben we lavendel uitgeprobeerd, maar dat deed toch te veel aan wc-verfrisser denken. Onze afnemers hebben een testpanel en dat beslist uiteindelijk. In het begin verkochten we kilo-kazen. Tegenwoordig vooral pondjes-kazen, kazen van zo’n 450-500 gram. Daar is meer vraag naar.

Onze succesformule is dat Hendrika de kaasmakerij en de kaasverkoop bestiert en dat ik de boerderij doe. Die verdeling werkt al 15 jaar uitstekend. Ik houd van de vrijheid en afwisseling die dit werk met zich meebrengt. De afgelopen 10 jaar hebben we veel geïnvesteerd. We willen onze bedrijfsvoering nu vooral bestendigen. We hebben twee kinderen en het duurt nog wel even voor we aan bedrijfsopvolging toe zijn, maar dan ga je weer heel anders denken.

Er zullen in de toekomst nog meer regels voor de landbouw komen. Vooral op het gebied van milieu en duurzaamheid. Daar is niks mis mee. Wij moeten ons als Nederlandse boeren blijven onderscheiden met een kwaliteitsproduct.
 
De serie Boerenportretten wordt mogelijk gemaakt door: Platform Natuurlijke Veehouderij / Natural Livestock, Boerengilde, Burgerinitiatief Kening fan ‘e Greide, Living Lab Natuurinclusieve Landbouw, Boerennatuur, Friese Milieu Federatie  en Vogelbescherming Nederland.
 
* Drachtige melkkoeien worden tot zo’n 2 maanden voor het afkalven gemolken. Daarna worden ze  ‘drooggezet’. Zo’n ‘droge koe’ kan dan even op krachten komen.
**Lid van een vogelwacht die de nesten van weidevogels opzoekt, markeert en registreert.